ตะคริวเป็นอาการที่เกิดขึ้นได้ในทุกช่วงอายุ ไม่ว่าจะเป็นเด็ก วัยรุ่น ผู้ใหญ่ หรือผู้สูงอายุ อาการตะคริวสามารถเกิดขึ้นได้ในขณะทำกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การออกกำลังกาย การทำงาน หรือแม้กระทั่งการนอนหลับ แม้ว่าอาการตะคริวส่วนใหญ่จะไม่รุนแรงและหายไปเองในระยะเวลาสั้น ๆ แต่ก็สามารถเป็นสัญญาณเตือนถึงความผิดปกติของร่างกายได้

ตะคริวคืออะไร?

ตะคริว (Muscle Cramps) คือการหดเกร็งของกล้ามเนื้อมัดหนึ่ง หรือหลายมัดอย่างเฉียบพลันและไม่สามารถควบคุมได้ ซึ่งทำให้รู้สึกเจ็บปวดอย่างมาก อาการนี้มักเกิดขึ้นในกล้ามเนื้อขาหรือกล้ามเนื้อน่อง แต่ก็สามารถเกิดขึ้นในกล้ามเนื้อส่วนอื่น ๆ ของร่างกายได้เช่นกัน

สาเหตุของตะคริว

• การออกกำลังกายหรือกิจกรรมที่หนักเกินไป โดยเฉพาะกิจกรรมที่ร่างกายและกล้ามเนื้อไม่คุ้นชิน
• การขาดน้ำหรืออิเล็กโทรไลต์: การขาดน้ำหรือขาดแร่ธาตุ เช่น โพแทสเซียม แมกนีเซียม และแคลเซียม
• การนั่งหรือยืนในท่าเดิมเป็นเวลานานเกินไป โดยไม่ขยับร่างกายหรือเปลี่ยนท่า
• การไหลเวียนของเลือดที่ไม่ดีไปยังกล้ามเนื้อสามารถทำให้เกิดตะคริวได้ เช่น การใส่รองเท้าที่ไม่พอดีหรือการนั่งในท่าที่ขัดขวางการไหลเวียนของเลือด
• การขาดการยืดกล้ามเนื้อ: การไม่ยืดกล้ามเนื้อก่อนและหลังการออกกำลังกายหรือกิจกรรมที่ใช้กล้ามเนื้อหนัก ๆ ทำให้มีการหดเกร็งของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น

อาการของตะคริว

มักเกิดขึ้นในช่วงเวลาสั้น ๆ ประมาณ 2-15 นาที แต่ในบางกรณีอาจยืดเยื้อนานขึ้น ในการหายอย่างสมบูรณ์ โดยเมื่อมีอาการจะรู้สึกเจ็บหรือปวดเกร็งกล้ามเนื้ออย่างมาก อาจมองเห็นหรือหากเมื่อสัมผัสจะพบก้อนเนื้อบริเวณนั้น ในขณะเป็นตะคริว

วิธีการป้องกันตะคริว

• ดื่มน้ำให้เพียงพอ 8 -10 แก้วต่อวัน เพื่อช่วยให้ร่างกายคงระดับของเหลวและอิเล็กโทรไลต์
• รับประทานอาหารที่มีแร่ธาตุสำคัญ โดยเฉพาะอาหารที่มีโพแทสเซียม แมกนีเซียม และแคลเซียม เช่น กล้วย ผักใบเขียว และนม
• ยืดกล้ามเนื้อก่อนและหลังการออกกำลังกายหรือกิจกรรมที่ใช้กล้ามเนื้อหนัก
• หลีกเลี่ยงการนั่งหรือยืนในท่าเดิมเป็นเวลานาน ๆ ควรเปลี่ยนท่าทางบ่อย ๆ ระหว่างทำงาน
• ตะคริวที่พบส่วนมากมักเกิดที่น่อง แนวทางการป้องกันคือ พยายามยืดเหยียดกล้ามเนื้อบ่อย ๆ ยืดกล้ามเนื้อน่องโดยหันหน้าเข้ากำแพง ยืนห่างจากกำแพงออกมาประมาณ 1 ก้าว แล้วก้าวขาข้างหนึ่งไปข้างหลัง พร้อมกับเอียงตัวไปข้างหน้า โดยวางเท้าให้แบนราบไปกับพื้น ใช้มือดันกำแพงทั้ง 2 ข้าง ทำค้างไว้ 5-10 วินาที นับเป็น 1 ครั้ง ทำ 10 ครั้งนับเป็น 1 เซต แนะนำให้ทำ 3 เซตต่อวันเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดี

การรักษาตะคริว

• ยืดกล้ามเนื้อ: เมื่อเกิดตะคริวให้ลองยืดกล้ามเนื้อบริเวณที่หดเกร็งอย่างช้า ๆ  หากเป็นที่น่อง ให้นั่ง เหยียดขาตรง แล้วพยายามกระดกปลายเท้าขึ้นอย่างช้าๆ ค้างไว้ 10-15 วินาที แล้วปล่อย ทำซ้ำ 5-10 ครั้ง
• นวดกล้ามเนื้อ: การนวดเบา ๆ บริเวณที่เกิดตะคริวสามารถช่วยให้กล้ามเนื้อผ่อนคลาย
• ประคบอุ่นหรือเย็น: การใช้ผ้าประคบอุ่นหรือเย็นสามารถช่วยบรรเทาอาการปวดและเกร็งของกล้ามเนื้อ
• ทาครีมหรือยาน้ำมันบรรเทาอาการปวด: นวดยาบริเวณที่เป็นตะคริว เพื่อให้ตัวยาซึมเข้าไปรักษาอาการปวดและช่วยให้กล้ามเนื้อค่อย ๆ ผ่อนคลาย