ไข้ขึ้นสูงในเด็ก: สาเหตุและวิธีการดูแลเบื้องต้น

ไข้ขึ้นสูงในเด็ก: สาเหตุและวิธีการดูแลเบื้องต้น

อาการไข้ขึ้น หรือ ตัวร้อนในเด็ก จะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อมีอุณหภูมิในร่างกายสูงกว่าปกติ ตั้งแต่ 37.5 องศาเซลเซียสขึ้นไป เป็นอาการที่ผู้ปกครองส่วนใหญ่วิตกกังวล เพราะถ้าหากไข้ขึ้นสูง หรืออาการไข้ไม่ลดลงเลย จะยิ่งทำให้ผู้ปกครองกังวลใจมากขึ้น อย่างไรก็ตาม อาการไข้ขึ้นสูงสามารถดูแลได้อย่างปลอดภัยที่บ้านด้วยวิธีการที่เหมาะสม โดยสาเหตุการเกิดไข้ในเด็กที่พบบ่อย เกิดได้จากหลายสาเหตุ แต่หลักๆ สามารถแบ่งออกเป็น 2 สาเหตุ ดังนี้

  1. การติดเชื้อ ซึ่งพบมากที่สุดในเด็ก โดยการติดเชื้อที่พบมากที่สุด เช่น การติดเชื่อไวรัส ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ ติดเชื้อ RSV การติดเชื้อไข้เลือดออก
  2. ไข้ที่เกิดจากสาเหตุที่นอกเหนือจากการติดเชื้อ เช่น อาการเหงือกบวมจากการเติบโตของฟัน และ อาการฮีทสโตรก เวลาที่ตากแดดมากเกินไป ภาวะที่ร่างกายขาดน้ำ

เมื่อเด็กมีไข้ สิ่งสำคัญคือการลดไข้เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง เช่น การชักจากไข้สูง ซึ่งวิธีการลดไข้เด็กที่ปลอดภัยและได้ผล ได้แก่

  • การเช็ดตัวลดไข้: เช็ดตัวลดไข้ด้วยน้ำอุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงน้ำเย็นจัด เพราะจะทำให้หลอดเลือดตีบ ระบายความร้อนออกจากร่างกายได้ยาก วิธีการเช็ดตัว ควรเช็ดบริเวณที่เป็นจุดรวมของหลอดเลือด เช่น ศีรษะ หน้าผาก ซอกคอ หลังหู รักแร้ ขาหนีบ ก้นกบ และเน้นบริเวณข้อพับ และควรเช็ดย้อนรูขุมขนเพื่อให้รูขุมขนเปิด เพื่อช่วยระบายความร้อนได้ดี
  • การให้ยาลดไข้: ควรให้ทานยาพาราเซตามอลในกรณีที่มีไข้สูงเกินกว่า 38.5 องศาเซลเซียส อย่างไรก็ตามควรปฏิบัติตามฉลากหรือเภสัชกรแนะนำในการใช้ยาอย่างเคร่งครัด
  • ดื่มน้ำเพื่อลดไข้: การดื่มน้ำอุณหภูมิห้อง น้ำอุ่น หรือน้ำผลไม้บ่อย ๆ (ไม่ควรดื่มน้ำเย็น) ช่วยชดเชยการสูญเสียน้ำทางเหงื่อ และ ป้องกันร่างกายขาดน้ำ อีกทั้งยังเพิ่มการกำจัดของเสียออกทางปัสสาวะอีกด้วย
  • พักผ่อนให้เพียงพอ: ควรพักผ่อนมากกว่าปกติ ไม่ควรให้เด็กไปวิ่งเล่นนอกบ้าน ซึ่งเด็กควรพักผ่อนในสถานที่ที่อากาศถ่ายเทสะดวก สะอาด ไม่ควรเปิดเครื่องปรับอากาศและพัดลมมาโดนตัวเด็กตรง ๆ
  • การใช้แผ่นเจลลดไข้หรือ Fever Patch: แผ่นเจลลดไข้สามารถใช้ในเด็กอายุ 2 ปีขึ้นไป โดยความเย็นจากแผ่นเจลจะช่วยลดไข้ โดยการดูดซับความร้อนจากร่างกาย ทำให้รู้สึกเย็นสบาย ผ่อนคลาย สามารถลดไข้ได้ต่อเนื่องนาน 8 ชั่วโมง ซึ่งการเลือกใช้แผ่นเจล ผู้ปกครองควรเลือกแผ่นเจลที่ได้มาตรฐาน ไม่ใส่สี กลิ่น หรือสารเคมีอันตรายที่ทำให้ระคายเคืองต่อผิว  การใช้แผ่นแปะลดไข้ในเด็กมีประสิทธิภาพในการลดไข้ได้ดีเนื่องจากเป็นการนำความร้อนจากจุดที่อุณหภูมิสูงกว่าไปสู่จุดที่อุณหภูมิต่ำกว่านั่นเอง อย่างไรก็ตาม แผ่นแปะลดไข้ไม่ใช่ยาที่รักษาอาการไข้ แต่เป็นเพียงวิธีบรรเทาอาการชั่วคราวเท่านั้น
  • เมื่อเช็ดตัวและทานยาลดไข้ แต่ไข้ยังไม่ลด พร้อมกับมีอาการหนาวสั่น
  • มีอาการปากแห้ง อ่อนเพลีย
  • ปวดศีรษะรุนแรง
  • ปัสสาวะน้อยลง หรือมีสีเข้ม

อาการไข้ขึ้นสูงในเด็กเป็นอาการปกติที่สามารถดูแลได้อย่างปลอดภัยที่บ้านด้วยการลดไข้และให้การดูแลที่เหมาะสม อย่างไรก็ตาม หากเด็กมีไข้สูงหรือมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น อาเจียน ท้องเสีย หรือซึม ควรรีบพาไปพบแพทย์เพื่อรับการรักษาที่เหมาะสม ต่อไป

สถานที่จำหน่าย